Een vrije geest

Overgenomen uit de Lokroep van de Doopsgezinde Gemeente Leiden

De biografie van Betje Wolff, door Marita Mathijsen.

Wát een schandaal. Heel Vlissingen heeft het er­over. Betje Bekker, net zeventien, is ervandoor met Matthijs Gargon.

Apotheker Busken noteert het op 25 juli 1755 in zijn dagboek. “[…] jfvw Elis. Bekker [is] met den vaandr. Gargon buiten weten van haar Va­der weggegaan. […] En nu?” (citaat uit besproken boek)

Een maand lang houden ze zich schuil, wat de vader zo kwaad maakt dat hij beslag laat leggen op haar erfdeel. En daar blijft het niet bij: in september wordt zij onder censuur geplaatst en laat de kerken­raad weten dat zij zal worden verstoten als ze niet gauw spijt betuigt … Betje Wolff (geboren Elisabeth Bekker) kende ik alleen als auteur van Sara Burger­hart (1782), de bekende brievenroman die zij met Aagje Deken schreef. Met het lezen van de meesle­pende biografie door Marita Mathijsen, begrijp ik dat zij een heel bewogen leven heeft geleid. Een schrijversleven, voor een belangrijk deel gevormd door haar actie met de vaandrig en wat haar daar­na is overkomen.

Mathijsen neemt de lezer overtuigend mee in de bewering van Wolff zelf dat het goed was dat zij gedwongen werd terug te keren bij haar familie. Én zij laat zien dat de eerste jaren van Wolffs au­teurschap gedomineerd wordt door haar afkeer van orthodoxie, een gevolg van haar bestraffing door de Vlissingse kerkenraad.

Mathijsen neemt de lezer mee in zeven themati­sche hoofdstukken. Waaronder natuurlijk haar huwelijk met dominee Wolff en haar verhuizing naar Midden-Beemster. Haar kennismaking en le­venslange trouw aan hartsvriendin Aagje Deken. De vrijheid in godsdienstbeleving waar Wolff een groot voorstander van was, en haar afkeer van al te grote macht voor de Oranjes (en daarmee haar plek in het patriottische kamp). Gecombineerd met haar (deels samen met Deken) boeken over een christelijke opvoeding, gaf mij een mooi inzicht in het leven van deze bijzondere vrouw.

Er is nog veel meer te zeggen over deze beeldend geschre­ven biografie. Daarvoor ont­breekt hier de plek.

Maar als u geïnteresseerd bent in deze befaamde schrijfster, vrijzinnig denker en haar veel­bewogen leven, beveel ik dit boek van harte aan.

Door Dave Höfeld